Een kast op een scheve vloer waterpas zetten: stelpoten, wiggen en de plint

Eerst meten: waar ligt het hoogste punt

Een vloer die er vlak uitziet, loopt lang niet altijd helemaal waterpas. Bij één smalle losse kast merk je dat nauwelijks. Bij een kastenwand van drie of vier elementen naast elkaar wel: het verschil over de hele lengte telt op, en aan het eind van de rij zie je het terug in de naad tussen de deuren.

Meet daarom de hele strook waar de kast komt te staan, en niet alleen de plek van het eerste element. Leg een lange waterpas op een rechte lat langs de wand en schuif hem stap voor stap op. Een kruislijnlaser gaat sneller: zet een horizontale lijn op de wand en meet op een paar plekken de afstand van de lijn tot de vloer. Waar die afstand het kleinst is, ligt het hoogste punt.

Controleer ook de wand. Een wand die naar achteren wijkt, maakt een kast die tegen de wand geschoven wordt schijnbaar scheef, terwijl de vloer in orde is. Houd de waterpas verticaal tegen de wand op de plek waar de zijpanelen komen. Weet je niet waar je in die wand later kunt boren, kijk dan eerst bij een wandtype herkennen zonder te boren.

Stelpoten, draaipootjes of een wig

Welk middel je gebruikt, hangt af van wat er onder de kast zit. Een PAX-element staat op kleine verstelbare poten. Volgens de productpagina van het PAX-basiselement vangen die oneffenheden in de vloer op. Draai ze met de hand of met een sleutel uit tot de kast niet meer wiebelt. Lukt het daarmee niet, dan noemt IKEA een wigje als aanvulling. Zet zo'n wig onder het zijpaneel en niet midden onder de bodemplaat. Zo draagt het paneel de last en buigt de bodem niet door.

Een METOD-keukenkast staat op losse poten met een eigen stelbereik. Op de productpagina van de METOD-poot staat een hoogte van 8 cm, met een minimum van 7.5 cm en een maximum van 9.5 cm. Dat stelbereik is alles wat je hebt. Is het hoogteverschil over de lengte van de keuken groter, dan los je dat niet op door één poot verder uit te draaien dan zijn bereik.

Andere merken kasten hebben vaak stelvoeten die je van binnenuit verstelt, door een gat in de bodemplaat. Hoe ver die gaan, staat in de handleiding van de fabrikant. Bij IKEA vind je die handleiding op de productpagina. Ga niet uit van het stelbereik van een ander merk.

Als de poten niet ver genoeg gaan

Begin altijd bij het hoogste punt, met de poten daar zo laag als ze netjes kunnen. Dan heb je aan de lage kant het grootste stelbereik over. Komt de kast aan de lage kant nog steeds niet hoog genoeg, dan heb je drie mogelijkheden.

Bij een vrijstaande kast of een PAX-kast zet je een vaste onderbouw neer, bijvoorbeeld een stevig houten regelwerk dat je zelf waterpas legt. De kast staat daar met zijn eigen poten op. Bij een keuken kun je per kast een vaste onderlegger onder de poten leggen, zodat iedere poot weer midden in zijn bereik staat. Een derde mogelijkheid is de vloer zelf egaliseren. Dat is een ander soort werk, en het moet gebeuren voordat er iets op staat.

Leg geen stapel losse wiggen onder één hoek. Zo'n stapel zakt in, schuift weg als je een deur opentrekt en is na een paar weken niet meer waterpas. Twee wiggen tegen elkaar in, zodat ze samen een vlak blok vormen, blijven wel liggen.

De plint aan de wand: weghalen of laten zitten

In de meeste kamers zit een plint onderaan de wand. Een kast die je tegen de wand schuift, komt daardoor met de onderkant een plintdikte van de wand af te staan, terwijl de bovenkant naar de wand toe wil hellen. Laat je dat zo, dan staat de kast nooit te lood.

Je hebt twee goede oplossingen. De eerste is de plint laten zitten en de kast ervoor zetten, met een even grote ruimte bovenaan tussen kast en wand. Het PAX-basiselement wordt geleverd met twee verschillende bevestigingen, voor montage aan de wand met of zonder een plint tussen het frame en de wand. De tweede oplossing is de plint over de breedte van de kast weghalen, zodat de kast vlak tegen de wand staat. Dat kost meer werk, maar je wint een plintdikte aan ruimte. In een smalle slaapkamer of in een nis kan dat uitmaken.

Wat je ook kiest: stel de kast pas waterpas als duidelijk is waar hij komt te staan. Een kast die je eerst stelt en daarna een paar centimeter naar achteren schuift, staat op een ander stuk vloer.

De plint onder de kast: als laatste en niet dichtkitten

Bij een keuken zit de plint niet aan de wand maar voor de poten. Volgens de METOD-productpagina verberg je de poten met een plint uit dezelfde serie als de deuren- en ladefronten. Die plint gaat er als allerlaatste op, als de kasten waterpas staan, aan elkaar vastzitten en de fronten zijn afgesteld. Zolang de plint los is, kun je nog bij de stelpoten.

Op een scheve vloer staat de onderkant van de kasten waterpas en de vloer niet. Daardoor loopt de ruimte tussen kast en vloer van links naar rechts op. Een rechte plint laat dan aan de lage kant een spleet over. Kort de plint aan de vloerkant schuin in, zodat hij de vloer volgt en de bovenrand recht onder de kasten blijft. Kit de plint niet vast. Hij moet los kunnen, want daarachter zitten de stelpoten en vaak ook leidingen. Hoe je de rest van een keuken afkit, staat in keukenkastjes waterpas stellen en kitten.

Per situatie: wat je doet

De tabel zet de gangbare situaties naast elkaar. Lees eerst de linkerkolom en kijk welke rij het beste bij jouw vloer en kast past.

Stap voor stap: zo controleer je of de kast recht staat

Een kast staat pas recht als hij aan drie dingen voldoet: hij staat waterpas, hij staat te lood en hij is haaks. IKEA vraagt het zelf ook: zet de kast waterpas, zowel horizontaal als verticaal. Doe de controle in deze volgorde.

1. Zet de kast op zijn definitieve plek, met de plint aan de wand al opgelost.
2. Leg de waterpas op de bovenplaat van links naar rechts en stel de poten bij tot de bel in het midden staat.
3. Leg de waterpas op de bovenplaat van voor naar achter. Laat een hoge kast eerder een fractie naar de wand hellen dan naar voren.
4. Houd de waterpas verticaal tegen de voorkant van beide zijpanelen. Stel bij tot ze allebei te lood staan.
5. Meet de twee diagonalen van de voorkant. Zijn ze gelijk, dan is de kast haaks. Zijn ze dat niet, kijk dan eerst of het achterschot goed vastzit.
6. Duw de kast aan een bovenhoek zachtjes heen en weer. Wiebelt hij, dan draagt een poot niet mee; draai die poot uit tot hij de vloer raakt.
7. Zet de elementen pas daarna aan elkaar vast en controleer de hele rij nog een keer.

Daarna: deuren afstellen en de kast vastzetten

Pas als de kast recht staat, kom je aan de deuren toe. Scharnierdeuren stel je af volgens PAX-deuren afstellen. Een deur die scheef hangt omdat de kast scheef staat, krijg je met de scharnieren niet goed recht, en je verbruikt er de verstelruimte mee.

Zet een hoge kast daarna vast aan de wand. Op de productpagina van het PAX-basiselement staat dat dit meubel aan de muur moet worden verankerd. IKEA legt in Zet vast! uit waarom. Een kast op poten die je met een wig hebt gesteld, staat minder vast dan een kast die vlak op de vloer staat. Hoe je dat per wandtype aanpakt, staat in een kast verankeren tegen kantelen.

Komt de kast onder een schuin dak of vlak onder het plafond, denk dan ook aan de stelpoten. Elke slag die je een poot uitdraait, maakt de kast hoger, en je moet hem rechtop kunnen zetten zonder het plafond te raken. Zie PAX onder een schuin dak. Wil je een kastenwand op een lastige vloer liever niet zelf stellen, dan hoort dat bij IKEA-kastenmontage of bij kasten van andere merken.

Waar dit bij hoort

Het artikel legt de handeling uit; de dienstpagina beschrijft wat wij doen.

• IKEA kasten montage
• Kasten montage, alle merken

Verder lezen

• PAX-deuren afstellen: scheve deuren, kieren en deuren die niet sluiten

  Een PAX-deur die scheef hangt of een kier laat, los je in vaste volgorde op: eerst de kast waterpas en te lood, dan pas de scharnieren. Welke schroef wat doet, en wanneer het scharnier gewoon verkeerd om zit.

• Een kast verankeren tegen kantelen: zo zet je hem vast aan de muur

  Een hoge kast, ladekast of boekenkast zet je met de meegeleverde kantelbeveiliging vast aan de muur. Het beslag aan de kast komt uit de doos; de schroef en plug in de muur kies je bij het wandmateriaal. Per wandtype wat erin hoort, in welke volgorde je werkt en waar het misgaat.

• Keukenkastjes waterpas stellen en afkitten zonder later scheuren

  Stel je kasten ten opzichte van een uitgezette lijn, niet ten opzichte van de vloer. En kit alleen de naden die dicht moeten blijven, met een kitsoort die bij de plek hoort.

• PAX onder een schuin dak of tegen een scheve wand plaatsen

  Onder een dakschuinte kun je een hoge kledingkast niet liggend opbouwen en daarna rechtop kantelen. Welke maten je vooraf neemt, hoe je de kast alsnog staand opbouwt en wat er met de deuren gebeurt.