Werkgebied: twaalf plaatsen met een eigen pagina

Waarom de plaats voor montagewerk uitmaakt

Een kast is overal dezelfde kast. Wat per plaats verschilt, is alles eromheen: hoe het meubel binnenkomt, waar het op moet staan, waar de bevestiging in grijpt en hoeveel ruimte er is om te werken. In een stad waar bijna negen van de tien woningen een appartement zijn, is de trap de bepalende maat. In een stad die grotendeels na 1975 is gebouwd, is dat de binnenwand: die is daar zelden van massieve baksteen.

Die verschillen zijn geen indruk maar meetbaar. Het CBS publiceert per gemeente hoeveel woningen er staan, welk deel daarvan een meergezinswoning is, en hoe de voorraad over bouwperiodes verdeeld is, inclusief de gemiddelde oppervlakte per periode. Dat is precies de informatie waaruit je kunt afleiden wat een monteur bij de deur aantreft.

De twaalf pagina's gebruiken die cijfers om per plaats één ding uit te leggen dat er echt toe doet, en niet twaalf keer hetzelfde verhaal met een andere naam erin. Wie wil weten wat er in zijn eigen woning speelt, leest de pagina van zijn plaats; wie wil weten wat een dienst inhoudt, leest de dienstpagina. Beide staan hieronder naast elkaar.

De twaalf plaatsen naast elkaar

De tabel hieronder zet de twaalf op de drie kenmerken die het meest voorspellen over een montageklus: de omvang van de woningvoorraad, het aandeel meergezinswoningen en het aandeel woningen dat van vóór 1945 dateert. Die derde kolom is met de hand uitgerekend uit de aantallen per bouwjaarklasse in de CBS-tabel; de eerste twee staan er letterlijk in.

Wat opvalt is hoe ver de twaalf uit elkaar liggen. Amsterdam en Almere staan op vrijwel elk kenmerk aan een ander uiteinde: het ene met bijna negen op de tien woningen in een gestapeld gebouw en bijna vier op de tien van vóór de oorlog, het andere zonder één woning van voor 1975 en met een ruime meerderheid grondgebonden. Dat zijn twee verschillende ambachten onder dezelfde naam.

Wat er op een plaatspagina staat, en wat niet

Elke plaatspagina beschrijft de woningvoorraad, de bouwperiodes en de toegang, en legt uit wat dat voor een montageafspraak betekent. Er staan wijknamen in, omdat een wijk vaak meer zegt dan een gemeente: binnen één stad kan het aandeel appartementen per wijk van veertien procent naar honderd procent lopen.

Er staat niet in hoe vaak we ergens komen, hoe lang we onderweg zijn of dat er iemand in de buurt woont. Dat zijn beweringen die we niet kunnen onderbouwen, en een plaatspagina is precies het soort pagina waar zulke beweringen ongemerkt insluipen. Er staan ook geen bedragen: wat een klus kost, hangt af van de klus.

Gemeentelijke regels over parkeren, vergunningzones en ontheffingen staan er evenmin in. Die verschillen per straat en veranderen zonder aankondiging; ze bij ons overschrijven zou betekenen dat je op een verouderde versie vertrouwt. Wat er wel staat, is welke vraag je moet stellen en wanneer je hem moet stellen.

Een aanvraag doen

Voor elke plaats geldt dezelfde volgorde: geef door om welk meubel het gaat, in welk type woning het komt en hoe de woning bereikbaar is. Bij een appartement zijn de verdieping, de aanwezigheid van een lift en de bocht in het trapgat de drie dingen die het meest uitmaken. Bij een grondgebonden woning is dat vaker de wand waaraan iets moet hangen.

Gaat het om een keuken, dan is de plaatspagina maar het halve verhaal: IKEA-keukenmontage en keukenmontage van alle merken beschrijven de werkwijze zelf. Hetzelfde geldt voor kastenmontage van alle merken, waar de wand bepaalt wat er kan en niet het meubel.

De twaalf plaatsen

Kies je plaats voor de woningvoorraad, de bouwperiodes en de toegang ter plekke.

• Amsterdam

  Amsterdam telt 486.769 woningen en 88 procent daarvan is een appartement. De gemiddelde woning meet 77 m², de kleinste van de twaalf plaatsen. Wat dat betekent voor het aanleveren, opstellen en bevestigen van een meubel.

• Rotterdam

  Rotterdam telt 328.408 woningen. Een kwart van de voorraad komt uit de wederopbouwjaren 1945–1975, met plattegronden die krapper zijn dan het stadsgemiddelde. Wat dat betekent voor de aanvoer en de bevestiging.

• Utrecht

  Utrecht heeft 168.736 woningen, verdeeld over een dichtbebouwde oude stad en een westflank die grotendeels na 1995 is gebouwd. In Leidsche Rijn dateert 43 procent van de woningen uit de afgelopen tien jaar. Twee bouwwerelden, twee manieren van monteren.

• Den Haag

  Den Haag telt 274.171 woningen, waarvan 79 procent gestapeld. De vooroorlogse etagewoning is hier ruimer dan in de andere grote steden, en in grote delen van Zuidwest is twee derde van de woningen corporatiebezit. Beide feiten sturen de montageafspraak.

• Haarlem

  Van de 80.430 Haarlemse woningen dateert 47,5 procent van vóór 1945 — het hoogste aandeel van de twaalf plaatsen op deze site. Vooroorlogse maatvoering, scheve vloeren en hoge plafonds bepalen hier het stelwerk.

• Almere

  De CBS-bouwjaartabel telt voor Almere geen enkele woning in een klasse van vóór 1975. Met gemiddeld 112 m² per woning en 70 procent grondgebonden is de aanvoer hier zelden het probleem — de bevestiging aan de wand des te vaker.

• Amersfoort

  Bijna een op de vijf Amersfoortse woningen komt uit de bouwjaren 1985–1995, de grootste enkele klasse van de stad. Dat levert ruime woningen op met veel hoeken, schuine zolderwanden en lichte binnenwanden.

• Leiden

  Leiden telt 4.508 woningen van vóór 1850 én 8.415 woningen uit 2015–2025 die gemiddeld 61 m² meten. Twee uitersten in dezelfde stad, met tegengestelde eisen aan het inrichten en monteren.

• Delft

  Een op de vijf Delftse woningen komt uit de bouwjaren 1965–1975, geconcentreerd in Voorhof en Buitenhof. Daarnaast is 68 procent van de voorraad gestapeld en telt de stad meer huishoudens dan woningen.

• Zoetermeer

  Twee derde van de Zoetermeerse woningen komt uit de bouwjaren 1965–1995. Standaardplattegronden, ruime maten en woonerven bepalen hier hoe een montageafspraak verloopt.

• Hilversum

  In Hilversum dateert 23,5 procent van de woningen uit 1925–1945, met een gemiddelde van 124 m² per woning. Ruime interbellumbouw, weinig nieuwbouw en een woningvoorraad die om stelwerk vraagt.

• Zaanstad

  Zaanstad beslaat 7.374 hectare land met een adressendichtheid die ruim onder die van de grote steden ligt. De voorraad is overwegend grondgebonden en leunt op de bouwjaren 1955 tot 1985.

Deze twaalf plaatsen hebben een eigen pagina omdat we hun woningvoorraad kunnen beschrijven. Het is een keuze in wat we beschrijven en geen afbakening van waar we komen: staat jouw plaats er niet bij, vraag het dan gewoon.