Leidingen in de muur opsporen voordat je boort

Waarom je een leiding raakt terwijl je dacht dat het veilig was

Bosch zegt het in zijn uitleg over boren direct: het risico om een elektriciteitskabel, waterleiding of metaal te raken, is groot. Dat komt niet doordat leidingen willekeurig lopen. Je ziet ze alleen niet. Een stopcontact verraadt dat er een kabel is, maar niet welke kant die op gaat. Een waterleiding naar een kraan kan van boven of van onder komen. In een huis waar al eens verbouwd is, kan een leiding een route volgen die niemand heeft opgeschreven.

Ga er daarom niet van uit dat je de route kent. Beschouw elke plek als verdacht tot de meting iets anders laat zien. Je zoekt dus geen plek waar zeker een leiding loopt. Je zoekt een plek waar je met redelijke zekerheid niets raakt.

Waar je een leiding kunt verwachten

Voordat je een detector pakt, kijk je eerst naar de muur. Elk punt waar iets aangesloten is, heeft een leiding die ernaartoe loopt. In de tabel staan de plekken waar je in een gewone woning het eerst op let. Er staan geen afstanden in. Die verschillen per huis en per installateur, en een vuistregel in centimeters geeft je een zekerheid die er niet is.

Een leidingzoeker goed gebruiken

Een leidingzoeker of detector meet door het stucwerk heen. Hij is alleen betrouwbaar als je hem gebruikt zoals de fabrikant voorschrijft. De meeste stappen hieronder komen uit de uitleg van Bosch over veilig boren. Lees daarnaast altijd de handleiding van je eigen apparaat, want de signalen en standen verschillen per model.

1. Laat de stroom aan en zet een apparaat aan op de groep die je verdenkt, zoals een lamp of een stofzuiger. Bosch legt uit waarom: de detector vindt een stroomkabel alleen als die onder spanning staat.
2. Doe ringen, armbanden en je horloge af en leg je telefoon en andere elektronica weg. Die verstoren de meting.
3. Zet de detector helemaal vlak tegen de muur. Schuif hem met gelijkmatige, lichte druk over het oppervlak, langzaam en alleen in de richting die de handleiding aangeeft.
4. Ga meerdere keren over dezelfde plek, zowel horizontaal als verticaal. Eén meting zonder signaal is geen bewijs.
5. Leg je vrije hand plat op de muur, zoals Bosch beschrijft. Sta niet op een ladder en draag geen schoenen die je isoleren. Zonder goede aarding kan de detector volgens Bosch geen stroomkabel opsporen.
6. Markeer met potlood waar de detector iets meldt en volg het signaal een stuk. Zo zie je of het een lijn is (een leiding of kabel) of één punt (een spijker, een schroef, een plug).
7. Pas als de plek klopt: zet de groep in de meterkast uit en boor dan pas. Bosch noemt die volgorde ook: eerst peilen, dan de groep uitschakelen, dan boren.

Wat een detector mist

De grootste valkuil zit in de volgorde. Zet je de groep uit voordat je meet, dan ziet de detector een kabel zonder spanning niet als stroomkabel. Je meet dus met de stroom aan en je boort met de stroom uit.

Een detector meldt ook dingen die geen leiding zijn, zoals wapeningsstaal in beton, een metalen stijl in een gipswand of een oude spijker. Zo'n melding is lastig, maar je wordt er niet minder veilig van. Je kiest dan een andere plek of zoekt uit wat het is. Een stalen stijl kun je herkennen aan het herhalende patroon. Hoe dat werkt, staat in je wandtype herkennen zonder te boren.

Andersom kan een detector ook iets niet zien. Welke materialen en hoe diep jouw apparaat meet, staat in de handleiding. Gaat het om een kunststof waterleiding of een leiding die diep in de muur ligt, controleer dan of jouw detector die kan vinden. Kan hij dat niet, dan helpt alleen voorzichtigheid: boor niet in de lijn van een kraan of radiator, ook als de detector stil blijft.

Boren als de plek klopt

Een goede meting voorkomt nog geen schade als je te diep boort. Boor niet dieper dan de plug nodig heeft. Begin in steen zonder klopstand, zodat je voelt wanneer de weerstand verandert. Zakt de boor plotseling weg of komt er iets anders dan steenstof of gipsstof uit het gat, stop dan meteen. Welke plug bij jouw muur hoort, en hoe diep en hoe breed je boort, staat in welke plug in welke muur.

Bij werk met veel boorgaten op één lijn is die controle extra belangrijk, omdat elk gat een nieuwe kans op een leiding is. Een tv-beugel heeft er meerdere naast elkaar, zie een tv aan de muur hangen. Een ophangrail voor keukenkasten loopt over de hele breedte van de keukenwand, precies de strook waar de kabels voor kookplaat en afzuigkap zitten, zie de METOD-ophangrail monteren. Meet dan de hele lijn voordat je het eerste gat boort, niet elk gat apart.

Wat je doet als je toch iets raakt

Komt er water uit het gat, draai dan de hoofdkraan dicht en laat de boor zitten tot het water stopt. Raak je een stroomkabel, laat de boor dan los, zet de groep of de hoofdschakelaar in de meterkast uit en raak het gat niet aan. Ruik je gas, dan boor je niet verder, gebruik je geen schakelaar, ga je naar buiten en bel je het Nationaal Storingsnummer gas en stroom, 0800-9009.

Een geraakte kabel of leiding repareer je niet zelf met tape of kit. Werk aan de elektrische installatie in een woning valt onder NEN 1010, de norm voor laagspanningsinstallaties, en hoort bij een installateur. Wij monteren meubels en keukens. Moet er elektra, water of gas worden verlegd of aangesloten, dan doet een installateur dat.

Wanneer je het laat doen

Moet er een zware kast, een zwevend meubel of een hele rij bovenkasten aan de muur, dan zit het meeste risico in de boorgaten. Bij BESTÅ TV-meubelmontage, IKEA-keukenmontage en kastenmontage van alle merken meten we eerst de wand en kijken we waar de leidingen kunnen lopen. Pas daarna kiezen we waar we bevestigen. Lukt dat op de geplande plek niet veilig, dan zoeken we samen met jou een andere oplossing.

Waar dit bij hoort

Het artikel legt de handeling uit; de dienstpagina beschrijft wat wij doen.

• BESTÅ TV-meubel montage
• IKEA keuken montage
• Kasten montage, alle merken

Verder lezen

• Welke plug in welke muur: bevestiging kiezen per wandtype

  Eerst de wand, dan de plug. Per wandtype welke bevestiging erbij hoort, hoe je boort, en waar je het draagvermogen leest dat bij jouw wand en jouw plug hoort.

• Gipswand, beton of gasbeton: je wandtype herkennen zonder te boren

  Kloppen, luisteren, een magneet, het bouwjaar en de plattegrond. Vijf aanwijzingen waarmee je bepaalt waar je tegenaan kijkt, voordat er ook maar een boor in gaat.

• Tv aan de muur hangen: VESA-beugel kiezen en veilig bevestigen, ook op een gipswand

  Eerst de VESA-maat van je tv, dan de maximale belasting van de beugel, dan de wand. Zo kies je een beugel die past, en pluggen die hem houden, ook in gipsplaat.

• De METOD-ophangrail monteren: op welke hoogte, en waarin hij moet grijpen

  De onderkant van de onderste rail komt 82 cm boven het hoogste punt van de vloer, de bovenste rail op een vaste tussenmaat die van je keukenhoogte afhangt. De wand bepaalt de plug; de rail bepaalt alleen de lijn.