Meubelmontage in Haarlem: bijna de helft van de woningen is van vóór 1945

De oudste voorraad van de twaalf

Bijna de helft van de Haarlemse woningen komt uit de tijd vóór de Tweede Wereldoorlog. Binnen die groep is de klasse 1925 tot 1945 met 14.424 woningen de grootste, gevolgd door 1905 tot 1925 met 12.950 en 1850 tot 1905 met 9.775. Daarnaast telt de gemeente 1.170 woningen van vóór 1850.

Wat dat oplevert is een stad waarin de gangbare bouwmethodes van vier verschillende tijdvakken naast elkaar staan, soms in dezelfde straat. Een pand uit 1890 heeft houten balklagen en een halfsteens binnenmuur; een woning uit 1935 heeft vaak al een spouwmuur en een andere verdiepingsvloer. Beide vragen een andere bevestiging, en het bouwjaar staat niet op de deur.

Daarom begint een montageklus in Haarlem vaker met vaststellen dan met monteren. Een proefgat op een onzichtbare plek vertelt binnen een minuut of je in massief metselwerk zit, in gips of in een holle wand — en dat bepaalt de rest van de dag.

Ruime plattegronden, hoge plafonds

De gemiddelde Haarlemse woning meet 98 vierkante meter. De vooroorlogse klassen liggen daar ruim boven: 106 vierkante meter voor 1850 tot 1905, en 110 voor zowel 1905 tot 1925 als 1925 tot 1945. Ter vergelijking: de naoorlogse klasse 1945 tot 1955 komt op 82 vierkante meter uit.

Ruimte in de breedte is prettig, hoogte is dubbelzinnig. Hoge plafonds betekenen dat een standaardkast een open strook boven zich laat, wat veel mensen willen dichtzetten met een opzetkast of een op maat gemaakt bovenstuk. Dat is te doen, maar het is twee keer stellen in plaats van één keer: het bovendeel moet vlak op het onderdeel staan, en als het onderdeel niet waterpas staat, loopt de kier boven scheef mee.

Bij een keuken speelt hetzelfde in het horizontale vlak. Een rij kastjes tegen een muur die in de lengte een centimeter uitloopt, is niet met kracht recht te duwen. Wat keukenmontage van alle merken in zo'n woning inhoudt, is dan ook vooral stelwerk: elk kastje apart waterpas, en de afwerking daaromheen gemaakt op de werkelijke maat.

De Oude Stad: gestapeld, maar met een eigen opgang

De wijk Oude Stad telt 8.743 woningen, waarvan 74 procent gestapeld en slechts elf procent corporatiebezit. Het is een binnenstad met veel particulier bezit en met panden die in de loop van de tijd zijn opgedeeld in twee of drie woningen, vaak met een eigen opgang direct aan de straat.

Voor een levering betekent dat: geen gemeenschappelijk trappenhuis met ruimte om te manoeuvreren, maar een smalle trap die meteen achter de voordeur begint en soms al binnen een meter een draai maakt. De vrije diagonaal in die draai is de maat waar het op vastloopt, niet de breedte van de trede.

Rondom de binnenstad ligt een schil met een heel ander profiel. Het Ter Kleefkwartier telt 5.552 woningen waarvan 31 procent gestapeld en 71 procent koop; de Indischewijk 4.030 woningen waarvan 26 procent gestapeld. Daar is de standaardsituatie juist een rijtjeswoning met een voordeur op straatniveau.

De oostflank: Europawijk, Meerwijk en Boerhaavewijk

Aan de oostkant van de stad ligt de naoorlogse uitbreiding. De Europawijk telt 5.048 woningen waarvan 73 procent gestapeld en 49 procent corporatiebezit, Meerwijk 4.260 woningen waarvan 68 procent gestapeld en 67 procent corporatiebezit. In de Boerhaavewijk is 34 procent van de 4.194 woningen in de afgelopen tien jaar gebouwd — het hoogste vernieuwingsaandeel van de Haarlemse wijken.

Dit is het deel van Haarlem waar de galerij- en portiekflat de norm is, en waar de woningen kleiner en de plattegronden vaster zijn dan in de oude stad. Het voordeel daarvan is voorspelbaarheid: binnen één blok zijn de kamers identiek, dus een opstelling die past, past bij de buren ook.

Waar in een vooroorlogs pand de muur het probleem is, is het hier vaker de deuropening. Naoorlogse binnendeuren zijn smaller dan wat vandaag standaard is, en een gemonteerde kastromp gaat er dan niet doorheen. Dat is de reden dat bij IKEA-kastenmontage het meubel in de kamer zelf wordt opgebouwd en niet in de gang.

Scheve vloeren zijn hier de regel, niet de uitzondering

In een woning van honderd jaar oud is de vloer niet meer waterpas, en dat hoeft ook geen probleem te zijn. Het wordt pas een probleem als een meubel dat verschil overneemt: een kast die met de vloer meehelt, laat zijn deuren uit zichzelf openzwaaien en zijn laden niet meer sluiten.

Het antwoord is stellen, en dat betekent dat de kast op de laagste hoek wordt uitgevuld tot hij loodrecht staat, waarna de plint of de sokkel het hoogteverschil opvangt. Bij een lange opstelling wordt niet elk element apart afgesteld op de vloer, maar de hele rij op één lijn gezet.

Bij een bed is de zichtbaarheid kleiner maar het effect groter: een bedbodem die op een schuine vloer staat, zet spanning op het frame en dat is precies waar het kraken vandaan komt. Wat er bij IKEA-bedmontage aan uitvullen gebeurt, is daarom geen extraatje maar de reden dat het frame stil blijft.

Rond Haarlem

Oostelijk ligt Amsterdam, met 88 procent gestapelde woningen en een gemiddelde woonoppervlakte van 77 vierkante meter — eenentwintig vierkante meter krapper dan Haarlem. Noordelijk ligt Zaanstad, waar juist 62 procent van de woningen grondgebonden is en het zwaartepunt van de bouwjaren op de periode 1945 tot 1975 ligt.

Die drie liggen dicht bij elkaar en leveren totaal verschillende klussen op. Het is een van de redenen dat een plaatspagina hier over de woningvoorraad gaat en niet over de stad: wat een monteur bij de deur aantreft, hangt af van het bouwjaar en niet van het bord bij de gemeentegrens.

De cijfers op deze pagina

Diensten in Haarlem

De plaatspagina beschrijft de woning; de dienstpagina beschrijft het werk.

• Keuken montage, alle merken·Keuken alle merken in Haarlem
• IKEA kasten montage·IKEA-kasten in Haarlem
• IKEA bed montage

Plaatsen in de buurt

• Amsterdam

  Amsterdam telt 486.769 woningen en 88 procent daarvan is een appartement. De gemiddelde woning meet 77 m², de kleinste van de twaalf plaatsen. Wat dat betekent voor het aanleveren, opstellen en bevestigen van een meubel.

• Zaanstad

  Zaanstad beslaat 7.374 hectare land met een adressendichtheid die ruim onder die van de grote steden ligt. De voorraad is overwegend grondgebonden en leunt op de bouwjaren 1955 tot 1985.

Wat hier niet staat

Gemeentelijke regels over parkeren, vergunningzones en ontheffingen staan niet op deze pagina. Die verschillen per straat en veranderen zonder aankondiging; wij overschrijven ze niet, want dan vertrouw je op een verouderde versie. Vraag ze na bij de gemeente en geef ons alleen de uitkomst door: waar de bus kan staan en hoe lang.