Kennisbank
Keukenkastjes waterpas stellen en afkitten zonder later scheuren
Kort antwoord
Stel keukenkasten nooit ten opzichte van de vloer, maar ten opzichte van een lijn die je zelf waterpas op de wand uitzet. Een keukenvloer loopt vrijwel altijd af, en wie de kastjes de vloer laat volgen, krijgt een aanrechtblad dat scheef staat en fronten die aan een kant uit elkaar lopen. Zet dus eerst de lijn uit, hang of stel daarna alle kasten op die lijn, en corrigeer het hoogteverschil met de stelvoeten of met het passtuk onder de plint. Kitten komt helemaal aan het eind en alleen daar waar een naad water moet keren of waar twee harde materialen tegen elkaar bewegen. Elke naad die je uit gewoonte dichtsmeert, is een naad die je later openkrabt.
Waterpas ten opzichte van welke lijn
Kies eerst het hoogste punt van de vloer over de hele lengte waar de keuken komt. Dat punt bepaalt alles, want je kunt een kast wel omhoog stellen maar niet in de vloer laten zakken. Zet vanaf dat punt een doorlopende lijn uit op de wand en trek hem door tot voorbij de laatste kast.
Werk je met een lange waterpas, controleer hem dan door hem om te draaien: leg hem op dezelfde plek, draai hem honderdtachtig graden om zijn lengteas en kijk of de bel op dezelfde plaats staat. Doet hij dat niet, dan is de waterpas zelf uit het lood en meet je de hele keuken verkeerd. Dat is een controle van tien seconden die een dag werk kan redden.
Een kruislijnlaser is prettiger, vooral in een hoek, omdat je op twee wanden tegelijk dezelfde lijn hebt. Maar ook een laser controleer je: zet hem neer, teken de lijn af, draai het apparaat een halve slag en kijk of de lijn nog op je streep valt.
Onderkasten, hoeken en de rij
Begin bij de hoek en werk naar buiten. Een hoek is het punt waar twee rijen elkaar moeten ontmoeten, en elke fout die je daar maakt, loopt in beide richtingen door en wordt aan het eind van de rij zichtbaar als een spleet.
Stel elke kast eerst op zichzelf: voor en achter waterpas, links en rechts waterpas, en de voorzijde te lood. Koppel hem daarna pas aan de buurkast, met de voorkanten strak in een vlak. Kastjes die je koppelt voordat ze allebei goed staan, trekken elkaar krom en dat zie je terug in de fronten.
Bovenkasten hangen aan een ophangsysteem en hebben een eigen valkuil: de rail zelf. Staat die niet waterpas, dan corrigeer je dat kast voor kast met de verstelling, en dat kost meer tijd dan de rail opnieuw uitzetten. Waar zo'n rail in de wand moet grijpen, hangt af van de wandopbouw; zie een kast bevestigen aan een gipswand. De volledige werkwijze op een echte keuken staat op de pagina over IKEA-keukenmontage.
Fronten afstellen in drie richtingen
Een potscharnier laat zich in drie richtingen verstellen: in de hoogte, in de diepte en zijwaarts. Dat is bewust zo gemaakt, en het is de reden dat een keuken er strak uit kan zien op een wand die dat niet is. Verstel altijd in die volgorde en verstel per richting alle deuren van een rij tegelijk, anders jaag je een verschil van links naar rechts voor je uit.
Kijk bij het afstellen naar de naad tussen twee fronten, niet naar het front zelf. Het oog ziet een naad die aan de bovenkant breder is dan aan de onderkant meteen, terwijl een front dat als geheel een fractie scheef hangt vrijwel onzichtbaar is. Lades stel je op dezelfde manier af, en ook daar is de naad de maatstaf.
Doe het afstellen als laatste, met alle kasten vast en de plinten nog los. Zodra je later nog iets aan de kasten verschuift, kun je opnieuw beginnen.
Kitten: waar het hoort en waar het schade doet
Kit is een afdichting, geen afwerking en al helemaal geen lijm. Hij hoort daar waar water anders achter een blad of achter een spatwand loopt, en waar twee materialen die verschillend uitzetten tegen elkaar aan komen. Overal elders maakt kit het beeld drukker en het onderhoud lastiger.
De klassieke fout is de plint dichtkitten. Een plint hoort los te blijven: eronder zit de ruimte waar je bij een lekkage of bij een verstopte afvoer moet kunnen. Een tweede fout is een dikke kitrand als reparatie van een naad die te breed is uitgevallen. Dikke kit scheurt, en dan zie je zowel de scheur als de naad.
Werk de naad af terwijl de kit nog nat is: strijk hem in een beweging af met een strijkmiddel of met een vochtige vinger, en trek de afplaktape er meteen daarna uit, schuin naar buiten. Tape die je pas verwijdert als de kit is gaan huiden, trekt de rand mee.
| Plek | Wat de naad moet doen | Kitten? | Waar op letten |
|---|---|---|---|
| Aanrechtblad tegen de wand | Water keren dat langs de spatwand loopt | Ja | Ondergrond droog en stofvrij, kitsoort geschikt voor vochtige ruimten |
| Rond de spoelbak | Water keren op de zwaarst belaste plek | Ja | Volg het voorschrift van de bladfabrikant voor de snijkant |
| Naad tussen twee bladdelen | Beweging opnemen en dicht blijven | Volgens voorschrift | Hoort bij de hoekverbinding, niet bij de afwerking |
| Plint tegen de vloer | Niets; hij moet weg kunnen | Nee | Kit maakt de plint onherstelbaar vast |
| Bovenkast tegen het plafond | Een optische naad wegwerken | Liever een lat | Plafond en kast werken los van elkaar; kit scheurt |
| Rondom een inbouwapparaat | Meestal niets | Nee, tenzij voorgeschreven | Een apparaat moet eruit kunnen voor onderhoud |
De controle aan het eind
Loop de rij aan het eind een keer af met je oog op naadhoogte, van links naar rechts en dan terug. Verschillen zie je in een richting wel en in de andere niet; dat komt door de lichtinval en niet door de kast.
Leg een waterpas nog een keer op het blad, in de lengte en in de diepte. Een blad dat naar de wand toe afloopt, houdt water vast achter de spoelbak. Een blad dat naar voren afloopt, laat alles wat je morst op de fronten belanden. Beide zijn met de stelvoeten nog te corrigeren zolang de plinten er niet op zitten.
En controleer of alle deuren en lades open kunnen zonder elkaar of een muur te raken. In een hoek is dat het detail dat het vaakst vergeten wordt; wat er verder bij een hoekkast misgaat, staat in METOD opmeten en bestellen zonder fouten.
Waar dit bij hoort
Het artikel legt de handeling uit; de dienstpagina beschrijft wat wij doen.
Verder lezen
Een werkblad op maat zagen en een spoelbakuitsparing maken
Aftekenen vanaf de kasten, zagen met de goede kant boven, hoekgaten boren voor de uitsparing en elke snijkant afdichten. Vooral dat laatste bepaalt hoe lang het blad meegaat.
Bronnen
- Processing instructions — Worktops · EGGER (Fritz Egger GmbH & Co. OG) · Verwerkingsvoorschrift van een werkbladfabrikant: afdichten van snijkanten en de eisen aan de naad bij de spoelbak.
- Sanitair kitten · Soudal Nederland · Technisch blad van een kitfabrikant: geschiktheid per ondergrond en per ruimte, en de eisen aan een naad die beweging moet opnemen.
Alle artikelen in de kennisbank
Liever laten doen?
Geef door om welk meubel het gaat, in wat voor woning het komt en hoe de woning bereikbaar is. Dan weten we vooraf wat er nodig is en welke bevestiging erbij hoort.
Vraag een afspraak aan